Iako se istorijski, pa i geografski Kalinovik smatrao posebnom cjelinom, u novijoj subregionalnoj podjeli Republike Srpske, najčešće se tretira kao dio Gornjeg Podrinja. O Kalinoviku i njegovim selima, u jednom pozitivnijem svjetlu, prenisimo vam pisanje jednog federalnog medija:
Južno od Sarajeva, kad prstom po karti krenete prema Hercegovini, nalazi se Kalinovik, zaboravljena planinska opšina u Republici Srpskoj, kojoj je važnost uvijek davalo prisustvo vojske. Idealna za bijeg od svakodnevnice i istraživanje nepreglednih planinskih prostranstava.
Kalinovik leži na kraškoj zaravni Zagorje, okružen visokim planinama Treskavicom i Zelengorom, na nadmorskoj visini od 1.080 metara. Prostor je to koji je bio nastanjen od davnina, čemu svjedoče brojne nekropole stećaka. Na listi nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine nalaze se nekropole sa stećcima Čengića Bare i Gvozno.
Njegov strateški položaj i smještaj među planinskim masivima odredio je vojni karakter samog mjesta. Postanak današnjeg Kalinovika vezan je za vojnički logor u vrijeme austrougarske uprave. U to doba Kalinovik je pripadao Fočanskom kotaru, Okrug Sarajevo.
U vrijeme dolaska Austro-Ugara 1879. godine Kalinovik je imao 11 kuća i 84 stanovnika, a 1910. godine već ima 56 kuća sa 879 stanovnika, od čega je 571 vojnik i 308 civila. Knjige navode da je bilo 16 muslimana, 264 pravoslavca i 27 katolika. Kažu da je uvijek bilo više vojnika nego civila u Kalinoviku.
Kalinovik je bio kotarska ispostava u kojoj je bila smještena vojna komanda, vojni magacin za snabdijevanje, žandarmerijska stanica, pravoslavna crkva i crkvena opšina. Mjesto je imalo telegraf i telefon, osnovnu školu, dva hotela i više svratišta.
Prema popisu stanovništva iz 2013. godine u Kalinoviku je bilo 2.240 stanovnika, što ga je svrstalo u red naših najmalobrojnijih opšina. Stanovništva je sve manje, ljudi odlaze kao i iz ostalih dijelova naše zemlje, na ulicama skoro da nećete sresti nikoga. Kažu nam da je ove godine u lokalnu osnovnu školu upisano samo tri prvačića.
Razgovarajući s pokojim prolaznikom raspoloženim za razgovor, saznali smo da se ljudi najviše iseljavaju u Istočno Sarajevo, nastojeći dobiti posao u državnim institucijama kroz zadovoljavanje nacionalnog pariteta. Ostali idu prema Foči, Banjoj Luci ili Srbiji, a samo najsretniji se dokopaju Njemačke i zapadnih zemalja.
Mjesto izgleda depresivno i oronulo, ističu se samo tri objekta u boljem stanju i to: zgrada Opšine Kalinovik, Dom zdravlja i crkva. Ipak, najvažniji objekt u cijelom Kalinoviku je vojni poligon, jedan od najvećih u bivšoj državi. Poligon su poslije rata koristile međunarodne oružane snage smještene u našoj državi, a koriste ga i Oružane snage BiH. Šetajući tim ogromnim prostranstvom, na svakom koraku zatičete stare čahure i razne vojne “suvenire”.
Bogata vojna prošlost u Kalinovik dovede i pokojeg avanturistu koji traži ostatke austrougarskih vojnih utvrđenja, a u Kalinoviku se nalaze: Werk Vezac, Werk Gradina, Wachhaus Vranja Glava, Lager Kalinovik i KuK vojno groblje. S utvrda se pruža prekrasan pogled na samo mjesto i planinska prostranstva u daljini.
Kalinovik danas izgleda kao scenografija za snimanje filmova iz nekih prošlih i pomalo zaboravljenih vremena. Prava šteta, posebno kad se uzme u obzir blizina Sarajeva i prekrasna priroda. Još jedna naša sredina koja čeka neke bolje dane.
Izvor: Klix (2021)